Gute Leute, nicht brennen!

Eerste wereldoorlog in Leuven.
Niets is nog wat het was.
Niemand is nog wie hij was.

Men bestrijke sneden brood met reuzel, en men bestrooie ze met witten of bruinen suiker en gemalen kaneel. Men legge de sneden opeen, men plaatse in het wafelijzer en oefent er een sterken druk op. Daarna late men ze van beiden kanten bakken. Onnoodig het ijzer met vet in te smeren.1

In het oorlogsdagboek van de Leuvense historica Hilde Verboven2 klinken de stemmen van mensen die vanuit de eerste hand getuigen over wat een oorlog teweegbrengt in een stad, in een gezin, in een mens. Met dit gegeven gingen we samen aan de slag.

We kwamen al snel terecht bij Albert Fuglister, een Zwitserse zakenman, die al vijf jaar in Leuven woonde toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Hij was dus ter plaatse toen de terreur op de bevolking losbarstte. Diep verontwaardigd over de militaire bezetting fotografeerde hij de gevolgen van die terreur om bewijslast over de schendingen van de mensenrechten te verzamelen en om de verantwoordelijken aan te wijzen. Nog tijdens de oorlog geeft hij honderden lezingen over wat de bevolking in Leuven is aangedaan.

Het beeld regeert, iedereen fotografeert. Maar verre van alles wordt gezien of is zichtbaar.3

Toch drongen de stemmen van de gewone Leuvenaars zich steeds weer aan ons op… Ze weigerden zich te schikken in het eenzijdige verhaal van Fuglister. In al hun menselijkheid ondergroeven ze het eenzijdige verhaal dat hij zo graag wilde brengen. Daarom kozen wij ervoor om een complexer verhaal te vertellen, met personages die op heel verschillende manieren bepaald zijn door de oorlog. Zij zijn de burgerslachtoffers van de gruweldagen in augustus 1914, maar ze zijn ook zoveel meer dan dat. De gruwel triggert iets, betekent een kanteling in hun leven. De oorlog brengt iets naar boven dat ze onmogelijk nog kunnen verstoppen. De oorlog heeft de kooi van hun ziel onherroepelijk opengezet.

Want… de gruwel legt bloot, onthult en verhult.
Niemand is nog wie hij was, want niets is nog wat het is.
Net zoals die oorlogswafels.
Dat zijn geen wafels!
En toch… Gute Leute, nicht brennen!4

 

1  recept oorlogswafels
2  www.oorlogsdagboekleuven.be
3  Jo Desloover in De Standaard – 23/12/2017
4  in krijt op sommige huizen geschreven

AUTEUR:

Hilde Verboven

BEWERKING:

Lore Clerix & Helena Vanrespaille

REGISSEUR:

Jan Schoolmeesters

REGIE-ASSISTENTIE:

Dimitri Neskens

PRODUCTIELEIDING:

Edelhard Moens & Sanne Op de Beeck

ACTEURS & ACTRICES:

Dirk De Deken, Jozelijn Devillé, Steven Devillé, Patrick Nackaerts, Sara Petit, Annemie Salu, Yves Vandegoor, Helena Vanrespaille & Andries Verslyppe

TECHNISCHE PLOEG:

lichtontwerp: Paul Bielen
techniek: Petra Denayer

scenografie: Christophe Ketels
decorontwerp: Luk Dens
decorbouw: Luk Dens & Patrick Nackaerts

kostuums & rekwisieten: Bart Van Lierde & Sanne Op de Beeck