Home Reinaard de vos
reinaard de vos PDF Afdrukken E-mailadres

Paul de Mont's derde stuk is een 'moderne' toneeltranspositie van het eeuwenoude dierenepos Van de vos Reynaerde. Dit epos werd begin 19de eeuw herontdekt in het nieuw gestichte België. Het werd door de Duitsers omschreven als het knapste middeleeuwse dierenverhaal en zij verweten de Belgen geen interesse te tonen voor dit meesterwerk. J.F. Willems nam de uitdaging aan. Hij bezorgde in 1834 een moderne Reinaert vertaling, in 1836 een wetenschappelijke tekstuitgave en in 1839 een 'gecastreerde' uitgave voor schoolgebruik. De Reinaert was een bewijs dat het Nederlands van oudsher (circa 1260) in onze streken gebruikt werd en bewees dat onze taal even oude adelbrieven kon voorleggen als het Frans. De Reinaer' was een strijdmiddel voor een taalpolitiek doel en zou vanaf dan gebruikt worden in de strijd van de Vlaamse Beweging.

Beschrijving

Geen wonder dus, Paul de Mont's dramatische bewerking paste volkomen in de revolutionaire sfeer van het Vlaamsche Volkstooneel, dat op 10 juli 1925 de creatie ervan bracht en het seizoenenlang op het repertorium hield. Honderd duizenden Vlamingen drumden naar de ontelbare winteropvoeringen in de schouwburgen of de even talrijke zomerse openluchtvoorstellingen.

Paul de Mont heeft het verhaalgegeven zo trouw mogelijk willen bewaren, maar de personnages legde hij ironische en sarcastische gebeurtenissen in de mond. De dieren die er in optreden hebben iets menselijks, maar hun menselijke gedragingen staan op de rand van het groteske.

De voorbije 160 jaar nam de vos tientallen vermommingen aan. Ze maakten hem bekend en veranderden tegelijkertijd zijn uiterlijk. Reynaert de schurk werd een schelm, een deelgenoot van de kleinen en de machtelozen.

Slechts twee getuigenissen :

"Iedereen kent in grote trekken het verhaal van de sluwe, onvatbare vos, de geschiedenis van de sympathieke deugeniet Reinaert. We hebben er allemaal ooit wel eens over gelezen of gehoord en we werden onvermijdelijk geboeid door het wondere avontuur van de vrijbuiter, de Uilenspiegel onder de dieren, die Reinaert is. Ondanks zijn schavuitenstreken bleef hij ons het hele verhaal door sympathiek door zijn onstuitbare vrijheidsdrang en zijn opstandigheid tegen de domme, hoogmoedige en corrupte leiderskaste." (Verstraete in de Gazet van Antwerpen 19 december 1970)

"Reinaert is niets anders dan een goed vader, een goed echtgenoot, een eerlijk dier, dat wil dat het is, een trotsch dappere, intelligente vos, die vecht voor zijn bestaan zelf en dit vroolijk, met geest en vernuft, taai, ongenadig, zelfzeker al gaat het tegen een overmacht. Wat leutert men van amoreel. In plaats van amoreel is Reynaert juist het tegenovergestelde : het eenige die met moraal, in den vollen zin een karakter, een harde kerel, een sterke geest". (Gerard Walschap in Dietsche Warande en Belfort, 1941).

Deze beide moderne appreciaties met betrekking tot het Reynaertverhaal geven een vrij goed beeld van hoe velen momenteel de figuur van Reynaert de vos zouden karakteriseren. Wat men dan meent te doen is de 'de' Reynaert te tekenen. Wellicht zitten in deze schetsen wél flarden van een zelfportret. De vos die men ziet, is men zelf. Als Reynaert nu zoals in het sprookje voor de spiegel zou gaan staan, dan zou de spiegel antwoorden dat hij de mooiste is, de listigste en de sympathiekste is. Velen onder ons zien graag voor hen in de spiegel diezelfde vossentrekjes : de ietwat uitdagende twinkelende ogen, de intelligente, wat ironisch lachende tronie, de rosse snoet. Men heeft er weinig of geen moeite mee zichzelf een 'Reynaert' (-ghesel) te noemen.

Opvallend is het te constateren dat de inhoud van het middeleeuwse verhaal steeds overeind is gebleven. Door steeds in een andere gedaante, in een andere vorm en voor een publiek te verschijnen, lijkt Reynaert inderdaad het eeuwige leven op aarde te bezitten.

Data

auteur: Paul de Mont
regie : Jos Coeckelberghs
regie-assistente Josin Tuyls
cast : Wim Nijs, Astrid Lenaerts, Luc Derick, Edelhard Moens, Frie Huybreghs, Manu Gemoets, Nele Devillé, Wouter Vermeulen, Erik Arfeuille, Lies Vandenberghe, François Vanderwegen, Cathelijne van der Veer, Marthe Wouters, Pieter-Jan Martens, Roeland de Swert, Tine Claes, Sarah Moulaert, Reinout Moens, Joren Monnens, Annemie Fransen, René Hermans, Ivan Vermaelen
bewegingsadvies: Karel Moons
belichtingsadvies: Fred Decock
decor : Bart De Wandel
kledingontwerp : Josin Tuyls & Bart De Wandel
techniek : Nico Buelens & Christophe Ketels
data : 16, 17, 19, 20, 22, 23, 24, 27, 29, 30 november& 1, 6, 7 december 2000, hernemingen 24, 27 september & 1, 3, 4 oktober 2002
locatie : Reynaert Theater Malpertuus - Redingenstraat 4 - 3000 Leuven

Flashback

Problemen en oplossingen bij een herneming .
Al te succesvol vorig jaar was onze productie Reinaard de Vos. Diverse Leuvense scholen schreven massaal in voor de voorstellingen. Al is dit wel leuk natuurlijk (en maakt het onze penningmeester gelukkig), problemen heeft het ook gegeven. Vele van onze abonnees konden geen zitje meer bemachtigen voor deze spetterende voorstelling en waren begrijpelijkerwijs niet tevreden.

Dat ligt ten dele aan ons. Wellicht niet tijdelijk genoeg reclame gemaakt. Aan de andere kant ... Verwachten onze trouwe abonnees misschien niet dat onze stukken bijzonder succesvol zullen zijn ? En denken ze bijgevolg misschien: "Och, ik heb nog tijd genoeg om te reserveren". Ah, ah ! Mis poes. Maar voor onze trouwe abonnees, alles. Dus wij hernemen de productie. Niet simpel zoiets. Vele problemen vragen evenveel oplossingen.

De cast. Probleem : twee van onze 'chicks' hadden afgehaakt. En we hadden geen vossen-/wolventeef meer.

Oplossing : na een intensieve zoektocht in hoenderparken allerhande hebben wij twee nieuwe kuikens kunnen engageren. Welkom (en bedankt) aan Lisa en Karen. Annemie -die vorig jaar een van de wachters speelde, was bereid om de rol van Hersinde en Hermelijn (resp. wolvin en vossin) op zich te nemen. Maar zo'n verschuiving is als schulden maken, er komen er altijd maar bij. Want nu hadden we weer een wachter te kort. Die werd gevonden in de persoon van Gawan (met zo'n naam moet je toch wel toneelspelen zeker !). En dan ik wil hier zeker onze wachters René, Yvan en François heel hartelijk bedanken dat ze zo'n -toch wel ondankbare- taak opnieuw op zich willen nemen en nogmaals hun wachtertaken willen vervullen. Zonder jullie ging het niet jongens ! Onze dankbaarheid kent dan ook geen grenzen (zolang het niet om onze Euros gaat).

Het decor. Probleem : dankzij het solide bouwen van Bart, onze decortovenaar, waren alle meubelstukken nog zeer goed bruikbaar. Hier en daar moest er wel wat gebeuren: een wielklem vervangen, gescheurd doek herstellen ...

Oplossing : De ghesellen hebben een goede crew. Wacht. Dit is belangrijk en dient herhaald. De ghesellen hebben een zeer goede crew. Wel moet uw dienaar bekennen dat hij vorig jaar bij het afbreken, zeer gewetensvol en voorzichtig de hele boksring had ontmanteld ! Wist ik toen veel dat Edelhard en Manu een half jaar later weer zouden catchen ! Gelukkig was onze regisseur Jos paraat om -way beyond the call of duty- diezelfde boksring weer te monteren. Het water in de beek werd (letterlijk en figuurlijk) afgevoerd, maar het bleef toch een hele klus om onze zaal weer helemaal in het wit te zetten. Ten derde maal. De ghesellen hebben een ongelooflijk goede crew.

De kostuums en de rekwisieten. Probleem : waar zijn al die kostuums ? Wat is er gebeurd met de witte wachterpakjes ? Problemen alom. Oplossing : nieuwe wachterpakjes. Helaas, dit jaar zijn onze wachters allen bleus. (In de vestimentaire zin, natuurlijk). Met wat zoeken en speuren vond eenieder zijn spullen weer terug. Roeland moest -als Firapeel- zijn nagels wel vijlen met een vijl van industrieel formaat, maar alla, zo kan hij des te beter zijn klauwen in zijn personage zetten. Een echte calvarie waren echter de priesterkleren, bestemd voor uw dienaar. Eerwaarde heer Verdoodt was bereid zijn herderlijk habijt nogmaals ter beschikking te stellen, maar een en ander ging mis bij de levering. Dan maar onze kelder ingedoken. De daar aanwezige soutanes zijn echter uit de tijd dat de priesters nog asceten waren. En van uw dienaar kan men veel zeggen, maar niet dat hij de wereld (en hare vleespotten) zou verzaakt hebben. Alles was mijlen te smal voor zijn embonpoint. Gelukkig slaagde Katrien erin nog een zwarte cape te vinden, die met wat verbeeldingskracht voor een religieus gewaad kon doorgaan.

We konden spelen. Probleem : zal er wel publiek komen ?

Oplossing : kijk naar de gelukkige grijns op het gelaat van de penningmeester. Alles is alweer uitverkocht. Ieders inspanningen zijn niet 'um sonst gewesen'.

We danken alle spelers, technici, en onze regisseur en zoals steeds bedanken we ons trouw publiek. Als deze herneming een voorafspiegeling is voor onze volgende producties, dan gaan we -alweer- een spetterend toneelseizoen tegemoet !

Erik (Belijn) Arfeuille

 

 

Immaculata

vrij 18 – zat 19 – don 24 – vrij 25 – zat 26 – zon 27 – din 29 – don 31 maart – vrij 1 – zat 2 april 2011

Abigail's party

vrij 29 – zat 30 april – don 5 – vrij 6 – zat 7 – zon 8 – din 10 – don 12 – vrij 13 – zat 14 mei 2011


www.reynaertghesellen.be